Raport Roczny za 2013 rok

Pobierz raport
Archiwum ZIP - 5,8MB
     

20. Pochodne instrumenty finansowe

Grupa posiada następujące rodzaje instrumentów pochodnych:

Walutowe transakcje terminowe to zobowiązania do kupna walut obcych i lokalnych, obejmujące nie zrealizowane transakcje spot. Kontrakty typu futures dla walut i stóp procentowych to zobowiązania w formie umowy do otrzymania lub zapłacenia określonej wartości netto, zależnie od zmian kursów wymiany walut lub stóp procentowych, bądź do kupna lub sprzedaży waluty obcej lub instrumentu finansowego w ustalonym terminie w przyszłości po ustalonej cenie, określonej na zorganizowanym rynku finansowym. Z uwagi na fakt, że kontrakty futures są zabezpieczone środkami pieniężnymi lub papierami wartościowymi wycenianymi według wartości godziwej, zaś zmiany wartości nominalnej tych kontraktów rozliczane są codziennie w odniesieniu do notowań giełdowych, ryzyko kredytowe jest nieznaczne. Kontrakty FRA to kontrakty analogiczne do futures, tyle że negocjowane indywidualnie i wymagające gotówkowego rozliczenia w określonym terminie w przyszłości różnicy pomiędzy określoną w umowie stopą procentową a aktualną stopą rynkową, na bazie teoretycznej kwoty kapitału.

Walutowe i procentowe kontrakty swap to zobowiązania do zamiany jednego strumienia przepływów pieniężnych na inny. Rezultatem takiej transakcji jest zamiana walut lub stóp procentowych (na przykład, oprocentowania stałego na zmienne) lub połączenia wszystkich tych czynników (na przykład, międzywalutowe kontrakty swap stóp procentowych). Z wyjątkiem określonych walutowych kontraktów swap, nie następuje w przypadku tych transakcji zamiana kapitału. Ryzyko kredytowe Banku stanowi potencjalny koszt zastąpienia kontraktów swap, jeżeli strony nie wywiążą się ze swoich zobowiązań. Ryzyko to jest monitorowane na bieżąco przez odniesienie do aktualnej wartości godziwej, proporcji wartości nominalnej kontraktów oraz płynności rynkowej. W celu kontrolowania poziomu podejmowanego ryzyka kredytowego Grupa ocenia strony umowy przy pomocy tych samych metod, które stosuje się w działalności kredytowej.

W związku z zastosowaniem rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej części portfela kredytów hipotecznych na stałą stopę procentową udzielonych przez oddziały zagraniczne Banku w Czechach, oraz wartości godziwej euroobligacji wyemitowanych przez BRE Finance France w ramach procentowych kontraktów swap Grupa wydzieliła instrumenty zabezpieczające ryzyko zmiany stóp procentowych. Wynik z wyceny pozycji zabezpieczanej oraz instrumentów zabezpieczających zaprezentowany jest w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym w pozycji „Wynik na pozostałej działalności handlowej oraz na rachunkowości zabezpieczeń” w Nocie 9.

Opcje walutowe i procentowe to umowy, na mocy których sprzedający przyznaje kupującemu prawo, ale nie obowiązek, nabycia (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) w ustalonym dniu, do ustalonego dnia lub też w ustalonym okresie – konkretnej ilości waluty obcej lub instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie. W zamian za powzięcie ryzyka walutowego lub ryzyka zmiany stóp procentowych, sprzedający otrzymuje od kupującego premię. Opcje mogą być opcjami znajdującymi się w obrocie giełdowym lub negocjowanymi pomiędzy Grupą a klientem (w transakcji pozagiełdowej). Grupa jest narażona na ryzyko kredytowe z tytułu zakupionych opcji tylko i wyłącznie do wysokości ich wartości bilansowej, którą stanowi ich wartość godziwa.

Transakcje na ryzyko rynkowe obejmują kontrakty futures i opcje na towary oraz opcje na akcje i indeksy giełdowe.

Nominalne wartości niektórych rodzajów instrumentów finansowych stanowią podstawę do ich porównania z instrumentami ujmowanymi w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ale niekoniecznie wskazują, jaka będzie wartość przyszłych przepływów pieniężnych, bądź jaka jest bieżąca wartość godziwa instrumentów. Z tego względu nie pokazują, jaki jest stopień narażenia Banku na ryzyko kredytowe lub ryzyko zmiany cen. Instrumenty pochodne mogą mieć wycenę dodatnią (aktywa) lub ujemną (zobowiązania) w zależności od wahań rynkowych stóp procentowych lub kursów wymiany walut. Łączna wartość godziwa pochodnych instrumentów finansowych może podlegać znacznym wahaniom.

Wartości godziwe posiadanych instrumentów pochodnych przedstawiono w poniższej tabeli:

   

 


Wartość kontraktu Wartość godziwa
kupno sprzedaż aktywa zobowiązania
Stan na 31 grudnia 2013
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu
Walutowe instrumenty pochodne        
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward) 8 434 192 8 503 882 33 158 98 114
- Kontrakty FX swap 8 055 578 7 952 942 120 168 26 676
- Kontrakty CIRS 2 207 359 2 204 651 24 041 17 232
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 2 352 502 2 506 977 55 409 41 621
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych 21 049 631 21 168 452 232 776 183 643
- Walutowe kontrakty futures 60 449 60 728 - -
Razem walutowe instrumenty pochodne 21 110 080 21 229 180 232 776 183 643
      
Pochodne na stopę procentową
- Kontrakty IRS, OIS 182 875 031 182 875 028 1 976 546 2 133 359
- Kontrakty FRA 97 450 000 89 025 000 121 700 115 818
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 428 843 453 606 4 788 4 373
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową z transakcji pozagiełdowych 280 753 874 272 353 634 2 103 034 2 253 550
- Kontrakty futures na stopę procentową 10 335 10 373 - -
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową 280 764 209 272 364 007 2 103 034 2 253 550

       
Transakcje na ryzyko rynkowe 745 284 727 958 13 775 14 766
         
Razem aktywa/zobowiązania przeznaczone do obrotu 302 619 573 294 321 145 2 349 585 2 451 959
      
Instrumenty pochodne zabezpieczające
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie wartości godziwej 2 869 300 2 869 300 - 7 756
- Kontrakty IRS 2 869 300 2 869 300 - 7 756
Razem instrumenty pochodne zabezpieczające 2 869 300 2 869 300 - 7 756
      
Razem rozpoznane pochodne aktywa/zobowiązania 305 488 873 297 190 445 2 349 585 2 459 715
      
Razem rozpoznane pochodne aktywa/zobowązania oraz inne zobowiązania finasowe przeznaczone do obrotu 305 488 873 297 190 445 2 349 585 2 459 715
      
Krótkoterminowe (do 1 roku) 167 797 967 160 542 697 1 029 709 1 134 139
Długoterminowe (powyżej 1 roku) 137 690 906 136 647 748 1 319 876 1 325 576
prev next
   

Rezerwy na utratę wartości kredytów i pożyczek


Wartość kontraktu Wartość godziwa
kupno sprzedaż aktywa zobowiązania
Stan na 31 grudnia 2012        
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu        
Walutowe instrumenty pochodne        
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward) 6 427 429 6 549 214 33 375 44 309
- Kontrakty FX swap 10 273 010 10 139 218 161 491 39 651
- Kontrakty CIRS 1 496 784 1 599 126 41 264 140 748
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 1 197 331 1 171 726 15 301 13 785
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych 19 394 554 19 459 284 251 431 238 493
- Walutowe kontrakty futures 34 638 34 789 - -
Razem walutowe instrumenty pochodne 19 429 192 19 494 073 251 431 238 493
         
Pochodne na stopę procentową        
- Kontrakty IRS, OIS 174 878 240 174 878 239 2 163 782 2 992 790
- Kontrakty FRA 103 150 000 145 700 000 373 249 223 150
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 541 564 562 933 6 279 5 534
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową z transakcji pozagiełdowych 278 569 804 321 141 172 2 543 310 3 221 474
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową 278 569 804 321 141 172 2 543 310 3 221 474

       
Transakcje na ryzyko rynkowe 488 455 398 752 7 954 10 519
         
Razem aktywa/zobowiązania przeznaczone do obrotu 298 487 451 341 033 997 2 802 695 3 470 486
         
Instrumenty pochodne zabezpieczające        
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie wartości godziwej 2 148 380 2 148 380 - 6 198
- Kontrakty IRS 2 148 380 2 148 380 - 6 198
Razem instrumenty pochodne zabezpieczające 2 148 380 2 148 380 - 6 198
         
Razem rozpoznane pochodne aktywa/zobowiązania 300 635 831 343 182 377 2 802 695 3 476 684
         
Razem rozpoznane pochodne aktywa/zobowiązania oraz inne zobowiązania finasowe przeznaczone do obrotu 300 635 831 343 182 377 2 802 695 3 476 684
         
Krótkoterminowe (do 1 roku) 194 166 841 229 965 235 1 084 201 1 585 715
Długoterminowe (powyżej 1 roku) 106 468 990 113 217 142 1 718 494 1 890 969
prev next

W obu prezentowanych okresach transakcje na ryzyko rynkowe obejmują wartość godziwą opcji na indeks giełdowy, akcje i inne papiery kapitałowe, kontraktów futures na towary, kontraktów swap na towary.

W ramach pochodnych instrumentów finansowych Grupa wykazała instrumenty pochodne na kwotę 1 223 tys. zł (zobowiązania), które zostały wydzielone ze strukturyzowanych lokat inwestycyjnych (31 grudnia 2012 r.: 3 073 tys. zł).

Na dzień 31 grudnia 2013 roku i 31 grudnia 2012 roku Grupa nie posiadała żadnych aktywów i zobowiązań finansowych wyznaczonych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.