Raport Roczny za 2013 rok

Pobierz raport
Archiwum ZIP - 5,8MB
     

3.4. Sytuacja na rynku obligacji skarbowych

Rok 2013, pomimo trwającego do maja spadkowego trendu, nie był udany dla polskich obligacji skarbowych. Straty odnotowane na tym rynku w II połowie roku spowodowały, że ważona stopa zwrotu z portfela obligacji wyniosła zaledwie 1,6%. Spowodowały je przede wszystkim czynniki globalne, które przy poprawie perspektyw wzrostu dla gospodarki amerykańskiej umożliwiły kontynuację fali wzrostów rentowności na rynkach bazowych, która została uruchomiona przez zapowiedź ograniczenia luzowania ilościowego w USA. W Polsce, po ogłoszeniu założeń reformy sektora otwartych funduszy emerytalnych (OFE) we wrześniu i zapowiedzi przeniesienia obligacji skarbowych z portfeli OFE do ZUS w celu ich umorzenia, miała miejsce emocjonalna, ale krótkotrwała wyprzedaż polskich obligacji. Rentowności 10 - letnich obligacji zbliżyły się wówczas do poziomu 5%.

Transfer portfeli obligacyjnych z OFE do ZUS i umorzenie obligacji (a więc zamiana zobowiązań wobec OFE na przyszłe zobowiązania państwa już bezpośrednio wobec emerytów) nastąpił 4 lutego 2014 roku i w jego wyniku wielkość długu publicznego obniżyła się o 134 mld zł, tj. 9% PKB. Dług publiczny tym samym spadł, według metodologii Unii Europejskiej (UE), z 57,3% do około 49% PKB. Automatycznie udział inwestorów zagranicznych w długu rynkowym denominowanym w polskiej walucie wzrósł z 33% do 43%.

Prawdopodobnym skutkiem wyeliminowania krajowych inwestorów o dłuższym horyzoncie inwestycyjnym i wzrostu udziału inwestorów zagranicznych w finansowaniu długu skarbu państwa może być większa wrażliwość cen polskich obligacji na zmiany sentymentu na rynkach bazowych.

W I połowie 2014 roku o atrakcyjności polskich obligacji skarbowych może ciągle decydować niska inflacja i relatywnie wysokie stopy realne. Choć Rada Polityki Pieniężnej (RPP) zamknęła drogę do dalszych obniżek stóp procentowych, przez kolejne miesiące może szachować oczekiwania na zacieśnienie monetarne. Ze względu jednak na istotną wagę w globalnych indeksach obligacji rynków wschodzących, polskie obligacje mogą nie być całkowicie odporne na likwidację pozycji choćby przez fundusze typu ETF (ang. Exchange Traded Funds, czyli fundusze indeksowe zarządzane pasywnie). Skala przeceny powinna być jednak nieporównywalnie mniejsza niż w niezbilansowanych krajach z grupy rynków wschodzących. Polska, ale też i inne kraje regionu CEE (Węgry, Rumunia), wyeliminowały wiele nierównowag i są przede wszystkim traktowane jako satelity strefy euro (reagują na tamtejsze impulsy wzrostowe).

W II połowie 2014 roku, poza czynnikami globalnymi (koniec luzowania ilościowego w UE, kontynuacja ożywienia gospodarczego w USA i wyższe rentowności amerykańskich papierów skarbowych), na polskie obligacje wpływ może mieć normalizacja stóp procentowych NBP.